Cách tính thuế thu nhập cá nhân 2026 từ tiền lương

Thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương khiến nhiều người đi làm bối rối: không rõ vì sao tháng này bị trừ, tháng khác lại không. Bài này giải thích cách tính theo biểu luỹ tiến bảy bậc, kèm mức giảm trừ gia cảnh mới áp dụng từ kỳ tính thuế 2026. Số liệu rà theo quy định giữa năm 2026.

Công thức chung: từ lương đến số thuế

Bạn không đóng thuế trên toàn bộ lương, mà chỉ trên phần gọi là thu nhập tính thuế. Lấy thu nhập chịu thuế trong tháng trừ đi lần lượt các khoản sau:

• Bảo hiểm bắt buộc phần người lao động đóng: 10,5% tiền lương tham gia bảo hiểm (8% bảo hiểm xã hội, 1,5% y tế, 1% thất nghiệp).
• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế.
• Giảm trừ cho từng người phụ thuộc đã đăng ký.
• Các khoản giảm trừ khác nếu có: đóng góp từ thiện, nhân đạo, quỹ hưu trí tự nguyện.

Phần còn lại mới là thu nhập tính thuế, và chỉ phần này chịu thuế theo biểu luỹ tiến. Nếu sau khi trừ mà bằng không hoặc âm thì bạn không phải nộp đồng nào.

Giảm trừ gia cảnh mới từ năm 2026

Đây là thay đổi lớn nhất cần nhớ. Từ kỳ tính thuế 2026, giảm trừ gia cảnh được nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, thay cho mức cũ 11 triệu và 4,4 triệu áp dụng từ năm 2020. Ngưỡng bắt đầu phải nộp thuế nhờ đó được đẩy lên, nhiều người thu nhập trung bình sẽ giảm thuế hoặc không còn phải nộp.

Người phụ thuộc gồm con dưới 18 tuổi, con đang học không có thu nhập, hoặc cha mẹ, vợ chồng ngoài độ tuổi lao động không có thu nhập mà bạn trực tiếp nuôi dưỡng. Mỗi người phụ thuộc chỉ một người được kê khai, và phải đăng ký với cơ quan thuế thì mới được trừ.

Biểu thuế luỹ tiến từng phần bảy bậc

Điểm dễ nhầm nhất: thuế suất không áp lên cả thu nhập tính thuế, mà mỗi phần thu nhập lọt vào bậc nào thì chỉ chịu thuế suất của bậc đó. Bảy bậc tính trên thu nhập tính thuế mỗi tháng như sau:

• Bậc 1 — phần đến 5 triệu: thuế suất 5%.
• Bậc 2 — phần trên 5 đến 10 triệu: 10%.
• Bậc 3 — phần trên 10 đến 18 triệu: 15%.
• Bậc 4 — phần trên 18 đến 32 triệu: 20%.
• Bậc 5 — phần trên 32 đến 52 triệu: 25%.
• Bậc 6 — phần trên 52 đến 80 triệu: 30%.
• Bậc 7 — phần trên 80 triệu: 35%.

Nhờ cách chia bậc này, khi bạn nhảy lên bậc cao hơn thì chỉ phần vượt ngưỡng mới chịu thuế suất mới, chứ không phải cả lương bị đánh cao lên — tăng lương không bao giờ làm thực nhận giảm.

Ví dụ: thu nhập 40 triệu, độc thân

Giả sử bạn có thu nhập chịu thuế 40 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm trên đúng mức lương này và chưa có người phụ thuộc:

• Bảo hiểm bắt buộc: 10,5% × 40 triệu = 4,2 triệu đồng.
• Giảm trừ bản thân: 15,5 triệu đồng.
• Thu nhập tính thuế: 40 − 4,2 − 15,5 = 20,3 triệu đồng.
• Thuế từng bậc: 5 triệu đầu × 5% = 250 nghìn; 5 triệu tiếp × 10% = 500 nghìn; 8 triệu tiếp × 15% = 1,2 triệu; 2,3 triệu còn lại × 20% = 460 nghìn.
• Tổng thuế phải nộp: 2,41 triệu đồng — chỉ khoảng 6% thu nhập, dù phần đỉnh đã chạm bậc 20%.

Nếu bạn nuôi hai con nhỏ, được giảm trừ thêm 12,4 triệu, thu nhập tính thuế tụt xuống còn 7,9 triệu và tổng thuế chỉ còn 540 nghìn đồng — khác biệt rất lớn chỉ nhờ khai người phụ thuộc.

Tính tự động thay vì bấm tay

Cộng dồn từng bậc dễ sai khi có nhiều người phụ thuộc. Công cụ Thuế TNCN dưới đây nhận thu nhập chịu thuế, số bảo hiểm đã đóng và số người phụ thuộc, rồi ra ngay số thuế cùng bảng chi tiết từng bậc, cho sửa lại mức giảm trừ nếu chính sách thay đổi.

Xem cùng bảo hiểm và lương thực nhận

Thuế chỉ là một phần bị trừ khỏi lương. Muốn biết cuối cùng cầm về bao nhiêu, dùng công cụ Lương Gross ↔ Net để quy đổi cả hai chiều — nó tự trừ bảo hiểm rồi mới tính thuế:

Còn muốn tách riêng phần bảo hiểm bắt buộc mỗi tháng, cả phần bạn đóng lẫn phần doanh nghiệp đóng, thì dùng công cụ BHXH:

Mọi phép tính chạy trong trình duyệt, không gửi thông tin lương của bạn đi đâu. Kết quả để tham khảo; con số quyết toán chính thức còn tuỳ mức lương đóng bảo hiểm và các khoản phụ cấp, nên hãy đối chiếu với phòng nhân sự hoặc cơ quan thuế.